. . . امروز براى شما زبان بسته صاحب بيان را گويا نموده ( براى هدايت شما كه راه خطا را پيش گرفتيد ، اسرار و رموزى را بيان داشتم ) ، پس دور باد رأى كسى كه با من مخالفت كند ( زيرا من هرگز غير راه‌حق را نرفته‌ام ) و از زمانى كه حق را يافته‌ام ، هرگز در آن شك به خودم راه نداده‌ام . . . امام ( ع ) با ايمانى به استوارى كوه و يقينى به صافى آيينه در راه حق هميشه ثابت قدم بود و هيچ بيمى از مبارزه عليه كسانى چون طلحه و زبير را نداشت . هدف او نماياندن چهره واقعى اسلام بود و در اين راه از دنياى فانى و آنچه در آن است رسته بود و به حق و ذات جاودانه‌اش پيوسته بود . امام ( ع ) از مكر و حيله دشمنان سخن مىگويد و مردم را از اهداف پليد آتش افروزان جنگ جمل كه سپاهى دور خود گرد آورده‌اند ، آگاه مىسازد ، راه آنها را راه شيطان مىداند ، كار آنها را فتنه و فساد در دين مىداند . از طرف ديگر از بصيرت و اعتقاد راسخ خود سخن به بيان مىآورد و غفلت و سهل‌انگارى را در دين روا نمىداند ، و مىفرمايد : « ألا وَ إنَّ الشَّيْطَانَ قَدْ جَمَعَ حِزْبَهُ ، وَ اسْتَجْلَبَ خَيْلَهُ وَ رَجِلَهُ . وَ إنَّ مَعِى لَبَصيِرَتِى مَا لَبَّسْتُ عَلَى نَفْسِى وَلَا لُبّسَ عَلَىَّ . وَ ايْمُ اللَّهِ لَأُ فْرِطَنَّ لَهُمْ حَوْضاً أَنَا مَاتِحُهُ . لَا يُصْدِرُونَ عَنْهُ وَلَا يَعُودُونَ إلَيْهِ » « 1 » ؛ آگاه باشيد كه شيطان حزب خود را فراهم ساخته است و سواره و پياده را براى تاخت و تاز به سوى شما فراخوانده است . البته كه حقيقت‌بينى و بصيرتم با من است . نه حق را بر خود پوشيده داشتم و نه بر من پوشيده بوده است . به خدا سوگند ، براى آنان حوضى را پر كنم كه خود آب آن را بكشم ، چون در آن پا نهادند بيرون نيايند و چون از آن بيرون شدند ، خيال بازگشت در سر نپرورانند . امام ( ع ) در نهايت قدرت و صلابت هرگز آغازگر جنگ نبود و هدفش از مقابله و رويارويى با دشمن در حالت دفاع از كيان مقدس اسلام ، هدايت و راهنمايى نيز بود و پيش از اينكه ضربات شمشير را بر پيكر آنها وارد سازد ، آنها را به نور و هدايت فرا

--> ( 1 ) . همان ، خطبه 10 .